موارد سقوط ارث

گاهی وجود اسبابی در شخص وارث، سبب منع وارث از ارث مورث خود می‌گردد که به این اسباب، موانع ارث یا موارد سقوط ارث، گفته می‌شود. به عبارتی دیگر، موانع ارث، اموری است که وجود هر یک از آنان، به رغم وجود شرایط وراثت، مانع از تحقق ارث می‌شود. با بررسی قانون مدنی، مشخص می‌شود که قانونگذار، هیچ تعریف صریحی از موانع ارث را بیان نکرده است. هدف این مقاله، شناسایی دقیق موارد سقوط ارث با توجه به مواد قانون مدنی، که برگرفته از مذهب اسلامی است، می‌باشد.

 

شرایط تحقق ارث در قوانین

در خصوص شرایط تحقق ارث در قوانین ایران، باید به سه نکته اشاره نمود. اول، موت مورث. یعنی برای تحقق ارث، فوت مورث، ضروری است. این موت، اعم از موت حقیقی و موت فرضی می‌باشد. دومین شرط، مربوط به وراث است. توضیح آن که برای تحقق ارث، وجود وارث برای متوفی در زمان فوت، شرط می‌باشد. باید به این نکته اشاره کرد که اگر در وجود یا عدم وجود وارث، شک کنیم، باید اصل را بر عدم وجود وارث قرار دهیم. قانون مدنی ایران، در ماده  875، در این باره مقرر می دارد شرط وراثت، زنده بودن در حین فوت مورث است و اگر حملی باشد، در صورتی ارث می برد که نطفه ی او حین الفوت منعقد بوده و زنده هم متولد شود. اگرچه فورا پس از تولد بمیرد. آخرین شرط برای تحقق ارث، شرایط مربوط به ماترک است. داشتن ترکه، به معنای وجود دارایی مثبت برای متوفی می‌باشد. دارایی شامل اموال عینی، منفعت، طلب و کلیه ی حقوق مالی متوفی است. باید به این نکته اشاره کرد که دیون متوفی، به ورثه منتقل نمی‌شود مگر به تبع اموال متوفی. پس اگر هیچ مالی از متوفی باقی نماند، ورثه ی او دیون و تعهدات متوفی را به ارث، نمی برند.

تکلیف حضانت فرزند قبل از طلاق

موارد سقوط ارث

موانع ارث در فقه اسلامی، زیاد است. این موانع در قانونن مدنی شامل قتل، کفر، لعان، ولادت از زنا می‌باشد. البته موانع دیگری نیز با توجه به مفاد قانون مدنی، قابل دسترسی می‌باشد. از جمله، غایب مفقود الاثر بودن مورث، شرایط مربوط به ترکه و هم زمان بودن مرگ دو وارث. در ادامه، به توضیح مختصر در مورد هر یک از این موارد، می پردازیم.

برای این که قتل، از موارد سقوط ارث محسوب شود، وجود چند شرط، ضروری است. اول، عمدی بودن قتل. قتل عمد، اعم از قتل به مباشرت و قتل به تسبیب می‌باشد. طبق قوانین موضوعه، منظور از عمد، داشتن علم و آگاهی برای انجام کار مورد نظر و رسیدن به نتیجه ی مورد نظر است. باید گفت که چگونگی وقوع قتل، تاثیری در مجازات فرد ندارد.دومین شرط، ارتکاب قتل از طرف وارث است.
مورد دیگری که باعث سقوط ارث می‌شود، کفر است. ماده 881مکرر قانون مدنی مقرر داشته، کافر از مسلمان ارث نمی برد و اگر در بین ورثه ی متوفای کافری، مسلم باشد، وراث کافر ارث نمی برند اگرچه از لحاظ طبقه و درجه، مقدم بر مسلم باشند.

لعان نیز از جمله مواردی است که باعث سقوط ارث می‌شود لعن در اصطلاح، عبارت از لعن و نفرین بین زوجین با صیغه مخصوص به خودکه منشا آن یا  نسبت دادن زنای شوهر به همسر خود یا انکار فرزند منتسب به خود می‌باشد. قانون مدنی در ماده ی 882 این گونه مقرر داشته که بعد از لعان، زن و شوهر از یکدیگر ارث نمی برند و هم چنین، فرزند که به سبب انکار او، لعان واقع شده، از پدر و پدر از او ارث نمی برد. لیکن فرزند مزبور از مادر و خویشان مادری خود و هم چنین مادر و خویشان مادری از او ارث می برند.

ده وکیل برتر خانواده در تهران

از دیگر موانع ارث، ولادت از زنا می‌باشد. ماده ی 1167 از قانون مدنی مقرر می دارد که طفل متولد از زنا، ملحق به زانی نمی‌شود. در حالی که می دانیم از جمله شرایط ارث، وجود قرابت نسبی بین وارث و مورث می‌باشد. در حالی که در زنا، نسب قانونی، موجود نیست. همچنن، ماده ی 884 از قانون مدنی مقرر می دارد که ولد الزنا از پدر و مادر و اقوام آنان ارث نمی برد. البته باید توجه داشت که اگر حرمت رابطه ای که طفل از آن متولد می‌شود، نسبت به یکی از ابوین ثابت و نسبت به طرف دیگر به واسطه‌ی اکراه یا شبهه زنا نباشد، طفل فقط از این طرف و اقوام او ارث می برد. فرض عکس این قضیه نیز وجود دارد. به عبارتی، امکان ارث بردن طرف دیگر و اقوام او نیز از طفل، امکان پذیر می‌باشد.

ماده ی 872 قانون مدنی مقرر می دارد اموال غایب مفقود الاثر تقسیم نمی‌شود، مگر پس از ثبوت فوت او یا انقضای مدتی که عادتا چنین شخصی زنده نمی ماند. البته در خصوص این مانع باید گفت که وجود غایب مفقودالاثر، یک مانع موقت برای وراث می‌باشد و همین که فوت غایب، محرز گردید، امکان تقسیم اموال، وجود دارد.

به طور کلی، مالکیت ورثه نسبت به ترکه، به محض وقوع فوت مورث، به طور قهری ایجاد می‌شود. طبق ماده ی 868 از قانون مدنی، مالکیت ورثه نسبت به ترکه مستقر نمی‌شود مگر پس از ادای حقوق و دیونی که به ترکه تعلق می گیرد. به عبارتی، تا زمانی که دیون متوفی از جمله قیمت کفن، دیون و واجبات مالی و وصایای میت، از ترکه خارج نشود، ملکیت ورثه نسبت به ترکه متزلزل است و پس از ادای دین، مابقی ترکه، متعلق به وراث می‌باشد البته نسبت به اعیان ترکه نیز تا زمانی که دیون میت پرداخت نشود، معاملات درباره ی این نوع ترکه، غیر نافذ می‌باشد این مانع نیز به عنوان یک مانع موقت در ارث محسوب می‌شود و پس از پرداخت دیون، ترکه، متعلق به وراث می‌شود.

مشاوره حقوقی رجوع از طلاق

هم زمانی مرگ دو وارث نیز از دیگر موارد سقوط ارث می‌باشد به این صورث که اگر دو وارث، بمیرند و تاریخ فوت هیچ کدام از آن ها مشخص نباشد، هیچ یک از دیگری ارث نمی برد مگر آن که فوت به سبب غرق یا هدم( ریختن آوار) باشد که در این صورت از یکدیگر ارث می برند.

 

موارد رفع مانع

همانطور که پیشتر بیان شد، قتل عمدی مورث از جمله موانع ارث می‌باشد. اما اگر کشتن برای اجرای حد یا قصاص یا برای دفاع، روی بدهد، مانع از ارث بردن وارث از مورث مقتول نمی‌باشد. هم چنین اگر قتل، خطای محض نیز بوده باشد.
اگر قبل از تقسیم ترکه، وارث کافر، مسلمان شود، مانع کفر، از بین می‌رود و امکان ارث بردن وارث، وجود دارد. البته بدیهی است اگر وارث و مورث، هر دو کافر باشند، کفر، مانع از تحقق ارث نخواهد بود و ترکه بر طبق دین و آیین آنان، تقسیم خواهد شد.
اگر شوهری که فرزند خود را نفی کرده ست، از نفی نسب فرزند خود رجوع کند، بر طبق ماده ی 883 از قانون مدنی، فرزند از او ارث می برد اما هم چنان، فرزند از اقوام پدری خود ارث نمی برد. البته باید توجه داشت که در صورت رجوع پدر از نفی نسب فرزند، هم چنان، امکان ارث بردن وی و همینطور اقوام پدر، از فرزند نفی شده، وجود ندارد.

 

بهترین وکیل و موسسه‌ی حقوقی در تهران

پیش از تصرف وراث در ترکه، لازم است تا وراثت هر یک از وراث، مورد بررسی قرار گیرد. در موارد دیگری، وراث بر سر سهم الارث خود دچار اختلاف می شوند. گروه وکلای مهر، با سرپرستی محمدرضا مهری، و با داشتن کادر متخصص و با تجربه، به شما مشاوره ی حقوقی ارائه می نماید. چنانچه شما عزیزان در راه احقاق حقوق خود دچار مشکل یا مشکلاتی شدید یا نیاز به مشاوره با وکیل متخصص را احساس کردید، می‌توانید با وکلای متخصص ما ارتباط برقرار کنید. گروه وکلای مهر، آمادگی خود را برای مشاوره و قبول پرونده‌های شما اعلام می دارد. همچنین برای ارتباط با ما می‌توانید با شماره های موسسه‌ی طلیعه ی عدالت و مهر پارسیان، تماس حاصل فرمایید.

تقسیم ارث قبل از فوت

دپارتمان حقوق خانواده و امور حسبی گروه وکلای مهر تهران

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *