با موضوع مهر و موم ترکه در خدمت شما هستیم.

مهر و موم تررکه یکی از دعاوی غیر ترافعی امور حسبی است.

افراد در طول دوران حیات خود دارای روابط مالی و حقوقی بسیاری هستند که از این طریق ممکن است اموالی را بدست بیاورند.

به همین خاطر برای حفظ و نگه داری اموالی که بدست آورده اند تلاش می‌کنند و برای این منظور ممکن است که آنها را به شخص و یا اشخاص امینی بسپارند.

گاه این امکان وجود دارد اشخاصی که دارای اموالی هستند، برای مدت نامعلومی در دسترس نباشند و مفقود گردند و همچنین مال خود را برای نگه داری نزد امین نسپرده باشند.

در صورت دیگر این امکان هم وجود دارد، شخصی که دارای اموالی می‌باشد، فوت کند و اموال او تا زمان تعیین تکلیف اموال مصون نباشند و مورد تصرف قرار بگیرد و حقوق سایر اشخاصی که حقی نسبت به اموال متوفی دارند، ضایع شود.

یکی دیگر از وظایفی که دادستان دارد، حفظ اموال شخصی است که غائب و یا فوت شده است و امینی برای نگه داری ندارد.

دادستان به سبب وظیفه ای که برای حفظ اموال متوفی (که امین ندارد) دارد در مواردی  اقدام به مهر و موم ترکه می‌کند.

(170قانون امور حسبی) این امور از موارد امور حسبی است و همچنین می‌تواند مهر و موم ترکه در قالب دادخواست از جانب ذی نفع مطرح گردد.

خروج از کشور بدون اجازه پدر

مهر و موم ترکه از موارد شایع است که افراد ذینفع می‌توانند درخواست آن را داشته باشند.

بنابراین شرایط و ماهیت آن در این مقاله به توسط موسسه حقوقی و داوری بین‌المللی طلیعه عدالت و مهر پارسیان تحت سر پرستی جناب آقای محمدرضا مهری منتشر می‌شود.

 

سوالات متداول

– مفهوم ترکه چیست؟

– ماهیت و علت دادخواست چیست؟

– چه اشخاصی حق در خواست دارند؟

– اقدامات دادرس دادگاه چیست؟

– مرجع قضایی صالح چیست؟

مفهوم ترکه

ترکه از لغت ترک می آید و به معنای آن چیزی است که شخص آن را ترک و رها می‌کند و در معنای حقوقی، اموالی که از متوفی بعد از مرگ باقی می ماند.

وقتی که شخص دارای مال و اموالی باشد و خواه به خاطر فوت و خواه به خاطر صدور حکم فوت فرضی او در دوران غیبت نامعلوم، صادر شود، باید تکلیف این اموال مشخص شود، چرا که بعد از مرگ او این اموال متعلق وراث می‌باشد و اگر حق و حقوقی از اشخاص دیگر به ذمه ی او بوده باشد، از محل این ماترک باید برداشت و استیفا گردد.

بعد از آنکه دیون متوفی از محل ترکه پرداخت گردید، مراحل جهت انتقال قانونی اموال به وراث انجام می پذیرد.

دادگاه به عنوان مرجع صالحی می‌باشد که در جهت اداره امور ترکه انجام وظیفه می‌کند و این اقدام خود می‌تواند به صورت مهر و موم ترکه باشد. (162قانون امور حسبی)

ماهیت و علت دادخواست مهر و موم ترکه

دادخواست مهر و موم ترکه و یا اقدامی است که در قانون امور حسبی فلسفه ی وضع آن قرارداده شده است.

وصیت نامه ، وکیل وصیت نامه

اقدام به مهر و موم کردن ترکه به این جهت می‌باشد که دادستان در مواردی که اموال بدون امین می‌باشد، اقداماتی را در جهت حفظ و رسانیدن اموال به صاحبان قانونی آن می نماید و اینکه اگر اشخاصی حقوقی را از متوفی طلبکار بوده اند با در خواست از تصرفات ورثه جلوگیری کنند.

از جهت دیگر دادخواست خود ممکن است که به وسیله ی اشخاصی باشد که حفظ حقوق خود را می دانند.

مهر و موم ترکه از جانب این افراد از طریق دادخواست به دادگاه های حقوقی مطرح می‌شود.

این دادخواست یک امر حسبی است و بدون اینکه طرف اختلافی وجود داشته باشد، دادگاه به آن رسیدگی می نماید.

اشخاص ذی حق در درخواست مهر و موم ترکه

فلسفه وضع اقدامی تامینی در جهت حفظ اموال متوفی یا غائبی است که دارای حکم فوت فرضی می‌باشد که شخص یا اشخاصی به نحوی حقی نسبت به ماترک دارند و این اقدام برای درخواست مهر و موم از جانب افرادی می‌تواند صورت بگیرد که ماده 167قانون امور حسبی آنها را احصا کرده است:

۱- هر یک از ورثه متوفی یا نماینده قانونی آن‌ها.

2- موصی له در صورتی که وصیت به جزء مشاع شده باشد.

ممکن است که شخصی به موجب وصیت متوفی در ملکی که متعلق به ورثه می‌باشد مالک سهمی از همان ملک باشد.

برای همین برای حفظ حقوق خود و اعمال مفاد وصیت ممکن است درخواست مهر و موم ترکه را بنماید تا از تصرف سایر ورثه خودداری کند تا حق او ضایع نشود.

3- طلبکار متوفی: در صورتی که حق او مستند به سند رسمی یا قطعی باشد، و مستند به حق رهنی نباشد.

نفی نسب

4-کسی که به عنوان وصایت معرفی شده باشد:وصی شخصی است که بعد از فوت (موصی) عهدد دار انجام مفاد وصیت متوفی می‌شود.

ممکن است که موصی نحو دیگری برای مصرف ترکه مشخص کرده باشد که تصرف ورثه در ترکه با وصایت در تعارض باشد.

به خصوص که اجرای وصیت از اولویت نسبت به استقرار مالکیت ورثه برخوردار است. (869قانون مدنی)

برای درخواست شرط خاصی وجود دارد که باید قبل از تحریر ترکه (یعنی تعیین مقدار اموال و دیون متوفی می‌باشد) باشد و اگر به هنگام تحریر ترکه درخواست مهر و موم شود فقط مهر و موم نسبت به آن قسمتی انجام می‌شود که تحریر نشده باشد.(192قانون امور حسبی)

اقدامات دادرس دادگاه برای مهر و موم ترکه

مواردی که دادگاه اقدام می‌کند به شرح زیر می‌باشد:

۱-  در موردی که کسی که در خانه استیجاری یا مهمانخانه و امثال آن فوت شده و کسی برای حفظ اموال او نباشد.

 ۲-  در صورتی که از اموال دولتی یا عمومی نزد متوفی امانت باشد. (168قانون امور حسبی)

-در صورتی که یکی از ورثه محجور باشد و وصی یا قیم یا امینی نداشته باشد دادرس باید پس از مهر و موم مراتب را به دادستان اطلاع دهد که جهت تعیین قیم اقدام نماید. (172قانون امور حسبی)

3- در صورت غائب بودن یکی از ورثه و نداشتن امین برای اداره ی اموال او، اگر محل غائب مشخص باشد مهر و موم ترکه را به او اطلاع می دهد و اگر مشخص نبود مراتب را برای تعیین امین به دادستان اطلاع خواهد داد.

4- نوشتن صورت مجلس توسط دادرس دادگاه در صورت پیدا کردن وصیت نامه یا نوشته (در لفاف یا پوشش) در هنگام مهر و موم کردن و امضا کردن آن توسط حاضرین معروف و در غیر اینصورت امتناع آنها از امضا نوشته می‌شود.

تقسیم ارث بدون حضور یکی از وراث

اگر نوشته متعلق به غیر متوفی بود آن را به صاحب رد می نماید.

مرجع قضایی صالح

در رابطه با امور ترکه که مهر و موم کردن آن شامل این اقدامات هم می‌شود و با توجه به اینکه این درخواست خود یک امر حسبی می‌باشد.

در نتیجه از جانب هر یک از افراد مندرج در ماده 167 قانون امور حسبی، قابل طرح می‌باشد.

دادگاهی صالح به رسیدگی می‌باشد که در نزدیکی آخرین محل اقامت متوفی باشد و اگر متوفی در ایران اقامتگاه نداشته با دادگاهی است که آخرین محل سکنای متوفی در حوزه آن دادگاه بوده است. (163قانون امور حسبی)

در صورتی که متوفی در ایران سکونت نداشته باشد، دادگاهی که ترکه در آنجا واقع شده است و اگر متعدد باشد دادگاهی که ماترک غیرمنقول در آنجا واقع شده است و اگر ماترک غیرمنقول متعدد باشد، دادگاهی که قبلا اقدام کرده است، صالح است. (164قانون امور حسبی.)

البته با توجه به ماده 8 قانون شورای حل اختلاف، رسیدگی به درخواست حسبی مهر و موم ترکه با مرجع شورای حل اختلاف خواهد بود

وکیل متخصص امور حسبی

 موسسه حقوقی محمدرضا مهری، وکیل پایه یک دادگستری، جهت کلیه خدمات حقوق خانواده و امور حسبی، اعم از مهر و موم ترکه و حفظ ترکه، آماده خدمات رسانی به عزیزان می‌باشد. موسسه حقوقی و داوری بین‌المللی طلیعه عدالت و مهر پارسیان تحت سرپرستی جناب آقای محمدرضا مهری به عنوان بهترین وکیل در زمینه امور حسبی همراه با تیم وکلای تخصصی اقدام به مشاوره و قبول دعاوی می‌کند. برای مشاوره با موسسه تماس بگیرید.

نویسنده: سید محسن میرقاسمی-کارشناس ارشد حقوق خصوصی

اثبات نسب

امتیاز دهی به مقاله

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *