نکات مهم نفقه همسر

هنگامی که عقد ازدواج با رعایت تمامی قواعد و ضوابط قانونی بین زن و مرد منعقد می‌شود، حقوق و تکالیف متفاوتی برای هر یک از آنها ایجاد می‌شود که یکی از مهم‌ترین تکالیف قانونی مرد، پرداخت نفقه همسر است. بر این اساس، در صورتی که عقد ازدواج به صورت دائم بسته شود، شوهر موظف است هزینه زندگی همسر و فرزندان خود را پرداخت کند. اما در نکاح موقت، موضوع متفاوت است و زن حقی در دریافت نفقه ندارد. البنته در ازدواج موقت و صیغه هم می‌توان شرط نمود که پرداخت نفقه زن، به عهده شوهر موقت باشد. در این صورت، پرداخت هزینه‌های زندگی بر عهده‌ی مرد است. اما سوال اینجاست که چه هزینه‌هایی در قانون به عهده مرد گذاشته ده است؟  قانون‌گذار در ماده‌ی ۱۱۰۷ قانون مدنی تعریف نفقه را ذکر نموده‌ و در این راستا، به تامین هزینه‌های مربوط به مسکن، خوراک، پوشاک، اثاث خانه و هزینه‌های بهداشتی و درمانی به عنوان مهم‌ترین هزینه‌هایی که تأمین آنها بر عهده‌ی مرد می‌باشد، اشاره نمود. در مقاله پیش رو که توسط برترین وکیل خانواده در ایران، به رشته تحریر در آمده است، ویژگی‌های نفقه‌ی زن و هم‌چنین راه‌ حلی که قانون‌گذار در صورت عدم پرداخت نفقه توسط همسر برای او در نظر گرفته ‌است، مورد بررسی قرار خواهد گرفت و نتیجه این تحقیق در وب سایت حقوق خانواده مهر پارسیان، تخصصی ترین وب سایت حقوق خانواده در ایران منتشر خواهد شد.

 

سوالات مرتبط با نکات مهم نفقه همسر

آیا می‌توان در صورت خودداری مرد از پرداخت نفقه با توقیف حقوق او نسبت به وصول نفقه اقدام نمود؟

بهترین وکیل وصول نفقه کیست و وکیل خانواده چه ویژگیهایی دارد؟

آثار حقوقی ترک انفاق برای مرد چیست و چه مجازاتی دارد؟

آیا می‌توان به دلیل کارمند بودن زن به و بی‌نفقه پرداخت نکرد؟

شرط استحقاق زن برای دریافت نفقه در قانون چیست؟

ویژگی‌ های نفقه‌ی همسر

مرد علاوه بر هزینه‌های زندگی همسر خود، وظیفه تامین هزینه‌ های اقارب یا خویشاوندان نسبی خود را نیز بر عهده دارد. مقصود از اقارب نیز فرزندان و پدر و مادر مرد می‌باشند. موضوع مهم این است که تکلیف او در مورد پرداخت نفقه‌ی همسر خویش، متفاوت از تکلیفی است که او در مورد سایر خویشاوندان خود دارد؛ یعنی پرداخت نفقه همسر، دارای ویژگی‌های خاص است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

۱.  نفقه زن بر نفقه خویشاوندان دیگر تقدم دارد؛ یعنی اگر کسی به اندازه کافی توانایی مالی نداشته باشد که بتواند هم نفقه همسر و هم دیون و بدهی‌های دیگر خود را بپردازد، در این حالت باید از میزان دارایی‌های موجود خود ابتدا نفقه همسر خود را پرداخت نموده و سپس دیون(بدهی) خود را به طلبکارانش پرداخت کند.

۲.  زن می‌تواند نفقه گذشته خود را هم از همسرش مطالبه کند؛ یعنی اگر شوهر از چند سال گذشته نفقه همسر خود را نپرداخته‌ است، زن می‌تواند علاوه بر ملزم کردن او به پرداخت نفقه آینده، نفقه چند سال گذشته را هم از او مطالبه کند. این در حالی است که اقارب یعنی پدر، مادر و فرزندان، فقط نفقه‌ی آینده خود را می‌توانند مطالبه نمایند و در مورد آن‌چه گذشته نمی‌توانند ادعایی داشته باشند.

۳.  پرداخت نفقه‌ی زن در هر صورت برای مرد واجب است و این موضوع ارتباطی به فقیر یا ثروتمند بودن زن ندارد؛ یعنی خواه زن شاغل باشد و خواه نباشد، مرد در هر صورت موظف به پرداخت نفقه او خواهد بود.

۴.  فقیر یا ثروتمند بودن مرد نیز، اثری در انجام این وظیفه‌ی قانونی ندارد؛ یعنی خواه مرد فقیر باشد و خواه ثروتمند، مکلف است که هزینه‌ی زندگی همسر خود را تامین کند.

۵.  در پرداخت نفقه زن برای تشخیص میزان نفقه، وضعیت اقتصادی زن(زوجه) ملاک می‌باشد و در این خصوص بایستی شرایط او مورد توجه قرار گیرد؛ یعنی اگر چنانچه زن از خانواده ثروتمند و متمکنی باشد، شوهر باید متناسب با این شرایط و با توجه به شان اجتماعی و خانوادگی او نیازهای وی را تامین کند.

۶.  پرداخت نفقه زن، تکلیفی‌است که قانون‌گذار به صورت یک‌جانبه برای مرد در نظر گرفته‌است؛ یعنی زن مکلف به پرداخت نفقه به شوهر خود نمی‌باشد.

شرط استحقاق نفقه برای زن

زوجه (زن) برای اینکه مستحق نفقه باشد و بتواند در مورد آن ادعایی را مطرح کند، بایستی به وظایف زناشویی خود عمل نماید که در اصطلاح به آن تمکین گفته می‌شود. بر این اساس مطابق ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی اگر او بدون هیچ مانع مشروعی به وظایف زناشویی خود در برابر همسرش عمل نکند، ناشزه بوده و در نتیجه مستحق نفقه نخواهد بود. منظور قانون‌گذار این است که اگر زن براساس یک دلیل مشروع به وظایف خود عمل نکند، باز هم مستحق نفقه خواهد بود. برای مثال یکی از وظایف زن این است که در منزلی سکونت کند که همسرش برای او در نظر گرفته ‌است و اگر چنانچه منزل همسر خود را ترک کند و به خانه‌ی پدری برود، گفته می‌شود که او ناشزه است. در این حالت با توجه به اینکه زن ناشزه است، مستحق نفقه نخواهد بود. اما گاهی سکونت در منزل همسر برای زن دشوار می‌شود؛ به گونه‌ای که اگر به این سکونت ادامه دهد، ممکن است جان او به خطر بیفتد. بهترین نمونه برای چنین موضوعی، حالتی است که همسرش بداخلاق بوده و او را کتک بزند. در چنین مواردی اگر زن برای حفظ جان خود از منزل مشترک خود خارج شده و به منزل پدرش برود، شوهر نمی‌تواند با استناد به اینکه او ناشزه است، نفقه‌اش را نپردازد. به عبارت بهتر در چنین مواردی اگرچه زن ناشزه‌است اما با این حال باز هم مستحق نفقه می‌باشد. البته موضوع اضطرار، باید در دادگاه صالح به اثبات رسیده باشد.

مجازات عدم پرداخت نفقه از جانب شوهر

با توجه به اینکه قانون‌گذار مرد را به مکلف به پرداخت هزینه‌های زندگی همسر خود نموده‌است، حال باید دید که در صورت عدم انجام چنین تکلیفی زن چه اقدامی می‌تواند انجام دهد. قانون مدنی در ماده‌ی ۱۱۱۱ حکم این موضوع را مشخص کرده ‌است که بر اساس آن در صورتی که شوهر نفقه را نپردازد یا اینکه توانایی مالی برای پرداخت نفقه نداشته باشد، زن می‌تواند به دادگاه مراجعه نموده و از دادگاه بخواهد که همسرش را به پرداخت نفقه محکوم نماید. اگر چنانچه نتوان از طریق دادگاه شوهر را ملزم به پرداخت نفقه نمود، زن می‌تواند برای طلاق به دادگاه مراجعه نماید تا دادگاه شوهر او را ملزم کند که همسرش را طلاق دهد. همچنین در قانون حمایت خانواده جدید، برای ترک انفاق مرد مجازات قانونی نیز در نظر گرفته شده است.

بهترین وکیل خانواده در ایران

در صورت نیاز به مشاوره حقوقی درباره شرایط برخورداری زن از حق نفقه، موارد سقوط نفقه در قانون، معرفی وکیل خوب خانواده، شرایط تقدیم دادخواست مطالبه نفقه ایام گذشته، شرایط طرح شکایت کیفری ترک انفاق و ایجاد جق طلاق برای زن در صورت ترک انفاق، با برترین گروه وکلای خانواده تهران و همکار موسسه حقوقی و داوری بین‌المللی طلیعه عدالت و مهر پارسیان تماس بگیرید.

دپارتمان حقوق خانواده گروه وکلای مهر تهران

حقوق و تکالیف زوجه

عدم پرداخت نفقهنفقهوکیل نفقه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *