حقوق فرزندان ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی
امروز با موضوع حق و حقوق فرزندان حاصل از ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی با شما مخاطبان گرامی همراه هستیم.
مسئله ازدواج زنان با مردان خارجی در اکثر نقاط جهان به عنوان یک پدیده غیر قابل کنترل مورد بررسی قرار گرفته است از این رو رویکرد قانونگذار در خصوص حقوق اولاد ناشی از این نوع ازدواج دستخوش مسایل فرهنگی و جامع شناسی شده است.
همانگونه که میدانید در جامعه ما كم نيستند كودكاني كه حاصل ازدواج زنان ايراني با مردان خارجي و فاقد تابعيت ايراني و امتيازات مربوط بـه آن هسـتند.
در این مقاله به بررسی این شرایط میپردازیم.
نکات مهم حق و حقوق فرزندان حاصل از ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی
- اخذ پروانه زناشویی چه تاثیری در تابعیت دارد؟
- بازگشت زن به تابعیت ایرانی تحت چه شرایطی صورت میگیرد؟
- عدم اخذ پروانه زناشویی و اجازه ازدواج با اتباع خارجی چه عواقب حقوقیای در پی خواهد داشت؟
قانونگذار چه تمهیداتی در خصوص تابعیت فرزندان و زوجه در ازدواج زن ایرانی با اتباع سایر کشورها در نظر گرفته است؟
اگرچـه قانونگـذار در بنـد 5 مـاده 976 قانون مدني درباره امكان كسب تابعيت ايراني تعيين قاعده كـرده، امـا دربـاره وضـعیت اين كودكان قبل از رسيدن به 18 سال تمـام تعيـين تكليـف نكـرده اسـت.
مـاده واحـده تعيين تكليف تابعيت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ايراني با مردان خارجي 1385 نيـز از قانون مدني در اين باره رفع اجمال نكرده و طرح اصلاح قانون تعيين تكليـف تابعيـت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ايراني با مردان خـارجي نيـز از سـال 1391 در مجلـس مسكوت مانده است.
لذا تعيين راهكاري براي اعطاي تابعيت ايراني از طريق تفسير بند 4 ماده 976 ،اصـلاح بنـدهاي 6و 2 ويـا لااقـل اعطـاي برخـي امتيـازات ضـروري، ماننـد برخورداري از يارانه، تحصيل رايگان و داشتن شناسـنامه ايرانـي پـيش از حصـول 18 سال تمام ميتواند به حل مسأله كمك قابل توجهي كند.
آیا ازدواج زن ايراني با تبعه خارجي كه به صورت قانوني وارد ايران شده است نیازمند مجوز است؟
اگرچه تبعه خارجي با اجازه دولت ايران وارد سرزمين ما شده و سپس تصميم به نكاح با دختر يا زن ايراني گرفته باشد، اما نكاح او نيز نيازمند اخذ مجـوز دولتـي اسـت.. لـذا بايد بين دو فرض اخذ يا عدم اخذ مجوز و آثار حقوقي آن دو قائل به تفكيك شد.
آیا علیرغم حضور قانونی زوج خارجی در خاک ایران باز هم نیاز به اخذ مجوز دولتی برای ازدواج با زن ایرانی وجود دارد؟
اخذ مجوز دولتي (پروانه زناشويي) مطابق ماده 1060 قانون مدني:
«ازدواج زن ايراني با تبعه خـارجي در مـواردي نيـز كـه منع قانوني ندارد، موكول به اجازه مخصوص از طرف دولت است»
بنابراين حتـي اگـر تبعه خارجي با مجوز وارد ايران شده و مانع ديگري براي ازدواج وجود نداشـته باشـد، ثبت نكاح موكول به اخذ مجوز دولتي است كه از آن به پروانه زناشويي ياد شده اسـت.
ازدواج بدون دریافت اجازه از دولت ایران چه آثار حقوقی در پی خواهد داشت؟
در رابطه با آثار حقوقي چنين نكاحي بايد اذعان داشت كـه اگـر سيسـتم حقـوقي دولت متبوع مرد تابعيت وي را به همسر او نيز تحميل كند، زن ايرانـي در نتيجـه چنـين نكاحي و به موجب ماده 987 قانون مدني، تابعيت ايراني خود را از دسـت داده، تابعيـت همسر را كسب خواهد كرد.
وضعيت تابعيت فرزندان حاصل از اين ازدواج نيـز معمـولاً به طريق سيستم خون تعيين ميشود كه نتيجه آن،كسب تابعيت پدري است.
حتـي اگـر چنان كه در قانون تابعيت جمهوري اسلامي افغانستان مورد تصريح قرار گرفته سيستم تابعيتي پدري و مادري مـورد اسـتفاده قـرار گيـرد، ازدواج زن ايرانـي بـا تبعـه افغـان، تابعيت وي را به افغاني تغيير داده، فرزند آنان نيز افغاني خواهد شد.
اين در حالي است كه بعضاً پدر اين فرزندان پس از سالها اقامت در ايران ناگهان به ديار خـود مـيرود و زن و فرزندان را با تابعيت اجباري به حـال خـود وا مـيگـذارد.
در چنـين وضـعيتي زن ميتواند به موجب ماده 987 قانون مدني، با ارائه درخواست به تابعيت ايراني خـود بـاز گردد.
وضعيت فرزندان تبعه خارجی( بدون پدر) در خاک ایران چگونه خواهد شد؟
آنان بـه تابعيـت پـدر خـود بـاقي ميمانند، اگرچه قانونگذار در بند 5 ماده 976 اجازه تحصيل تابعيت ايراني را به اين فرزندان، پس از رسيدن به 18 سالگي داده، امـا مشـخص نكـرده كـه پـيش از رسيدن به اين سن، ها آن چگونه با تابعيت خارجي خود و محروميـت هـاي ناشـي از آن در ايران سر كنند.
عدم اخذ مجوز دولتي (پروانه زناشويي) چه عواقبی در پی خواهد داشت؟
اگرچه تبعه خارجي با مجوز دولتي وارد ايران شده، اما پيش از انعقاد عقـد زوجيـت بـا زن ايراني، پروانه زناشويي اخذ نشده باشد اگرچه اين ازدواج صحيح است ، امـا آثـاري بـه همـراه خواهـد داشت:
در تابعيت زن تغييري حاصـل نمـيشـود و بـراي زنـان ايرانـي فاقـد پروانـه زناشويي امكان صدور حكم طلاق از شـوهر نيـز وجـود نـدارد؛ زيـرا ازدواج از سـوي مقامات رسمي تأييد نشـده است.
ممكن است شخصي بـدون اخـذ رواديـد وارد ايـران شـده و در ايـام اقامـت غيرمجاز با زني ايراني عقد نكاحي با همه شرايط شرعي منعقد كرده و فرزندي حاصـل شده باشد. وضعيت حقوقي اين فرزند چگونه است؟
بر فرض كـه پـدر از ايـران اخـراج شود، آيا مادر ميتواند سرپرستي فرزند مشـروع خـود را داشـته باشـد و فراتـر از آن وضعيت تابعيتي او چگونه است؟
اين فرض بهويژه در مورد افغانهايي مطرح ميگـردد كه دوره مديدي به صورت غيرمجاز وارد خاك ایران شدهاند.
اگرچه مادر بـا تـن دادن بـه چنين ازدواجی خود شريك در ايجاد اوضاع حاضـر اسـت، امـا نبايـد بـه اسـتناد تقصـير والدين، فرزند را از حقـوق اوليـه محـروم كـرد .
البتـه وارديـن غيرمجـاز مـيتواننـد بـا درخواست پناهندگي از آثار نـامطلوب اقـدام خـود تـا حـد زيـادي بـري شـوند، امـا در صورتي كه پيش از اين اقدامات تولـدي رخ دهـد چـه بايـد كـرد ؛ چنـان كـه هنـوز غالـب مهاجرين افغان و عراقي به صورت غيرمجاز در ايران اقامت دارند.
بنابراين يكي از تبعات منفي ورود و اقامت غيرمجاز ازدواجهاي غيرقانوني بـا زنـان ايراني است. اگرچه به نظر ميرسد در اين موارد زن بـه اسـتناد مـاده 987 بـه تابعيـت ايراني خود باقي خواهد بود و تابعيت خـارجي در نتيجـه ايـن ازدواج غيرقـانوني بـر او تحميل نميشود.
اما كودكان حاصل از اين ازدواج نيز «كودكان بي هويتي» هستند كه بـه دليل عدم ارتباط پدران با كشور اوليه، امكـان اخـذ شناسـنامه و سـاير مـدارك هـويتي برايشان وجود ندارد..
وکیل مهاجرت به ایران
اگر نیاز به خدمات مشاوره حقوقی و داوری در مباحث مهاجرت به ایران یا سایر موارد دارید جهت مشاوره تلفنی و حضوری با وکیل پایه یک دادگستری در خصوص موضوعات کیفری، حقوقی، ملکی، خانواده، مطالبه مهریه، نفقه، و …مشاوره آنلاین با وکیل پایه یک دادگستری، مطالعه پرونده توسط وکیل پایه یک دادگستری، از روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت 9 الی 19 و روزهای پنجشنبه از ساعت 9 الی 15 با موسسه حقوقی بین المللی مهر پارسیان تماس بگیرید.
021-88663925
021-88663926
021-88663927
021-88663628
021-88799562
021-88795408
021-88796143
در صورت ضرورت و فوریت موضوع و درخواست وکیل خارج از ساعات یاد شده با شماره همراه اعلامی تماس حاصل فرمایید.
09120067665
